Кыргызстанда ЖКО болгондо эмне кылуу керек?
Тартиби мындай: токтоп, авариялык сигналды күйгүзүп, белги коюңуз, унааларды жылдырбаңыз, жабырлануучулар болсо 103кө, андан кийин 102ге чалыңыз. ЖКО болгон жерден кетүү — өзүнчө укук бузуу, ал эми европротокол Кыргызстанда иштебейт, ошондуктан милиция сөзсүз чакырылат. Жерди, зыяндарды жана номерлерди сүрөткө тартып, экинчи катышуучунун маалыматтарын жазып алыңыз. Андан ары мыйзамдын мөөнөттөрү иштейт: камсыздандыруучуга 5 жумуш күндөн кечиктирбей кабарлоо, мүлктү баалоо — 15 жумуш күн, арыз боюнча чечим — документтер алынган күндөн 30 күн. Төлөм бир жабырлануучунун мүлкү үчүн 150 000 сом менен чектелген.
Алгачкы мүнөттөр
Унааны токтотуп, авариялык сигналды күйгүзүңүз, авариялык токтоо белгисин коюңуз. Унааны жана ЖКОго тиешелүү буюмдарды жылдырбаңыз — бул тариздөө үчүн маанилүү.
Жабырлануучулар болсо — дароо тез жардам чакырыңыз (103) жана алгачкы жардам көрсөтүңүз. Андан кийин 102 номери аркылуу ЖКККБ кызматкерлерин чакырыңыз.
Далилдөө жана тариздөө
ЖКО болгон жерди сүрөткө тартыңыз: жалпы план, унаалардын абалы, чоңойтулган зыяндар, номерлер. Экинчи катышуучунун маалыматтарын жазып алыңыз: аты-жөнү, телефону, ОСАГО полисинин номери жана камсыздандыруу компаниясы.
ЖКККБ кызматкерлерин күтүп, ЖКО жөнүндө документтерди алыңыз. «Европротокол» Кыргызстанда азырынча иштебейт.
Камсыздандырууга кайрылуу
Күнөөкөрдүн камсыздандыруу компаниясына мүмкүн болушунча тез кабарлаңыз: байланыштар полисте көрсөтүлгөн. ОСАГО суроолору боюнча камсыздандыруучулардын бирдиктүү байланыш борбору иштейт — кыска номер 1292 (күн сайын 08:00–20:00).
Документтерди даярдаңыз: арыз, ЖКККБдан ЖКО документтери, техпаспорт, айдоочулук күбөлүк, полис, төлөм реквизиттери. Төлөмдөр: бир жабырлануучунун мүлкү үчүн 150 000 сомго чейин жана өмүргө, ден соолукка зыян үчүн 100 000–300 000 сом.
Мыйзам белгилеген мөөнөттөр
Булар — ОСАГО жөнүндө мыйзамдын түз ченемдери, аларга шилтеме кылса болот:
- камсыздандыруучуга кабарлоо — 5 жумуш күндөн кечиктирбей (15-берене)
- камсыздандыруучу мүлктү баалап, баалоо актысын берет — кабарлоодон тартып 15 жумуш күндүн ичинде (16-берене)
- көз карандысыз эксперт зыянды 15 календардык күндө баалайт
- арыз боюнча чечим — документтер алынган күндөн тартып 30 күн: төлөө же негизделген баш тартуу (24-берене)
- унаа сатып алдыңызбы — жоопкерчиликти 5 жумуш күндүн ичинде камсыздандыруу керек (10-берене)
30 күн ЖКО болгон күндөн эмес, камсыздандыруу ТОЛУК пакетти алган күндөн эсептелет.
Мыйзам талап кылган документтер
23-берене милдеттүү минимумду тизмелейт:
- камсыздандыруу полиси же анын дубликаты
- ЖКО схемасынын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү
- ЖКО жөнүндө маалымкаттын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү
- мас абалды текшерүү протоколунун күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү
- төлөм алуучунун паспортунун көчүрмөсү (юр. жакка — ишеним каттын түп нускасы)
- айдоочулук күбөлүктүн жана унааны башкаруу укугун ырастаган документтин көчүрмөсү
Өмүргө жана ден соолукка зыян келгенде медициналык мекеменин маалымкаттары жана чыгымдарды ырастаган документтер кошулат.
Түз жөнгө салуу: өз камсыздандыруусуна качан кайрылса болот
Мыйзам төлөмдү күнөөкөрдүн эмес, өз камсыздандыруучуңуздан суроого уруксат берет — бул түз жөнгө салуу (18-берене). Үч шарт бир убакта аткарылышы керек:
- полис сизде да, күнөөкөрдө да бар
- ЖКО Кыргызстанда болгон жана зыян мүлккө гана келтирилген
- эки компания тең КРда катталган жана ОСАГО лицензиясы бар
Европротокол менен чаташтырбаңыз: түз жөнгө салуу ЖКККБны чакырууну жокко чыгарбайт.
Расмий булактар
Методология жана продуктуларды талдоо — Арнур Еркенбаев, КР ченемдерин редакция текшерген: · жаңыртылган